Đề xuất ngành thuế, chứng khoán đã có quyền điều tra hình sự

Ủy ban Chứng khoán, Tổng cục Thuế và Cục Kiểm ngư có thể được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hình sự, theo đề xuất của Chính phủ.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý và cũng là vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau khi Dự luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự được trình ra Quốc hội hôm nay. Tại tờ trình, cơ quan soạn thảo đã thiết kế 2 phương án, một là không quy định chức năng điều tra cho cả 3 cơ quan nêu trên, mà giữ nguyên như quy định hiện hành. Trong khi phương án hai, Chính phủ đề xuất mở rộng quyền điều tra với ngành thuế, chứng khoán và kiểm ngư.

Cơ quan Thuế phát hiện nhiều vi phạm phức tạp trong thời gian qua. Ảnh: Thời báo tài chính

Trong quá trình thẩm tra dự luật, lãnh đạo Ủy ban Tư pháp cho biết ngay trong nội bộ cơ quan thẩm tra cũng có nhiều ý kiến khác nhau. Luồng quan điểm nhất trí với việc mở rộng nêu lý do đây là những cơ quan thuộc các lĩnh vực đặc thù, có số vụ vi phạm pháp luật ngày càng gia tăng, phức tạp và tinh vi. Do đó, các đại biểu khẳng định nếu cơ quan thuế, chứng khoán được giao nhiệm vụ thu giữ, tạm giữ và bảo quản vật chứng, lấy lời khai ban đầu, trưng cầu giám định và khởi tố vụ án hình sự và chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra thì sẽ kịp thời ngăn chặn, xử lý tội phạm trong lĩnh vực này. 

Các ý kiến đồng thuận cho rằng thực tế hiện nay, các cơ quan này chỉ có chức năng thanh tra các vụ việc và nếu phát hiện dấu hiệu tội phạm thì chuyển cơ quan điều tra chuyên trách. Trong nhiều trường hợp, hoạt động này không đủ sức ngăn chặn, xử lý và răn đe tội phạm. Hơn nữa, khi các cơ quan này được giao điều tra ban đầu thì sẽ giảm tải cho các cơ quan chuyên trách.

Tuy nhiên, ý khác lại cho rằng các cơ quan được giao nhiệm vụ điều tra hiện nay thường có địa bàn hoạt động vùng sâu vùng xa, biên giới, hải đảo. Trong khi hoạt động của cơ quan thuế hay Ủy ban Chứng khoán chủ yếu là tại trụ sở, kiểm tra vụ việc trên giấy tờ nên khi phát hiện dấu hiệu thì có thể chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan điều tra.

Theo ông Nguyễn Hữu Ánh, Vụ trưởng Thanh tra (Tổng cục Thuế), tình hình vi phạm về thuế ngày một gia tăng và có dấu hiệu nghiêm trọng trong thời gian qua. Hàng loạt vụ việc đã được cơ quan này phát hiện và đã chuyển cơ quan công an điều tra, khởi tố vụ án.

“Tuy nhiên, các vi phạm về thuế có tính chất chuyên ngành phức tạp nên thông thường sau khi chuyển vụ việc sang cơ quan công an cũng phải mất 3-6 tháng để điều tra, có vụ kéo dài đến 2 năm”, ông Ánh cho biết.

Đại diện ngành Thuế dẫn chứng, trong hai vụ vi phạm về thuế có quy mô mới nhất, với số lượng hóa đơn mua bán hàng trăm tỷ đồng đều được các cục thuế địa phương phát hiện và đề nghị công an vào cuộc. Cụ thể, với vụ việc cựu nhân viên chi nhánh Tổng công ty Công nghiệp mỏ Việt Bắc – Vinacomin bị công an Hà Nội bắt về hành vi mua bán gần 360 hóa đơn, giá trị chưa thuế hơn 100 tỷ đồng, thì Cục Thuế Hà Nội đã chuyển cơ quan công an từ gần một năm trước. Trong khi với vụ mua bán khoảng 1.000 hóa đơn, giá trị gần 800 tỷ đồng tại Hải Phòng, cơ quan tại địa phương đã chuyển hồ sơ cho công an từ tháng 12/2014.

“Nếu ngành thuế được quyền điều tra ban đầu thì sẽ rút ngắn được thời gian khởi tố vụ án, giúp ngăn chặn các hành vi tội phạm về thuế. Vì vậy trong văn bản gửi cơ quan soạn thảo, Bộ Tài chính đề xuất thẩm quyền điều tra này chỉ có với cấp Tổng cục và Cục. Thanh tra thuế cũng chỉ điều tra các vụ việc ít phức tạp hoặc vụ bắt quả tang. Các nước như Thái Lan, Singapore hay Indonesia cũng cho phép cơ quan thuế có quyền điều tra”, ông Ánh nói.

Các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra theo điều 9 dự thảo luật: 1. Các cơ quan của Bộ đội biên phòng gồm Cục trinh sát biên phòng; Cục phòng, chống tội phạm ma túy; Bộ chỉ huy Bộ đội biên phòng cấp tỉnh; đồn biên phòng. 2. Các cơ quan của Hải quan: Cục Điều tra chống buôn lậu; Cục Kiểm tra sau thông quan; Cục Hải quan cấp tỉnh; Chi cục Hải quan cửa khẩu. 3. Các cơ quan của Kiểm lâm: Cục Kiểm lâm; Chi cục Kiểm lâm; Hạt Kiểm lâm. 4. Các cơ quan của lực lượng Cảnh sát biển: Bộ tư lệnh Cảnh sát biển; Vùng Cảnh sát biển; Phòng phòng, chống tội phạm ma túy; Đoàn đặc nhiệm phòng, chống tội phạm ma túy; Hải đoàn; Hải đội; Đội nghiệp vụ. 5. Các cơ quan của Công an nhân dân: Cảnh sát giao thông; Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy; Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội; Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường; Cảnh sát phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Trại giam; Quản lý xuất nhập cảnh; các cục nghiệp vụ an ninh ở Bộ Công an, các phòng nghiệp vụ an ninh ở Công an cấp tỉnh và Đội An ninh ở Công an cấp huyện. 6. Các cơ quan trong Quân đội: Trại giam; đơn vị độc lập cấp trung đoàn và tương đương

Con tỷ phú giàu nhất ở Trung Quốc mua Apple Watch cho chó

Wang Sicong (27 tuổi) đang trở nên nổi tiếng trên mạng xã hội Weibo của Trung Quốc khi mua cho chú chó tới 2 chiếc Apple Watch vàng. 

Anh là con trai Wang Jianlin - Chủ tịch hãng bất động sản Dalian Wanda, đồng thời là người giàu nhất Trung Quốc với 34 tỷ USD tài sản. Theo Shanghaist, bức ảnh đã được đăng lên với chú thích: "Tôi có đồng hồ mới này. Lẽ ra tôi được đeo 4 chiếc đấy, vì có 4 chân cơ mà. Nhưng thế nhìn bất lịch sự quá, nên tôi chỉ đeo 2 thôi, cho tương xứng với địa vị của mình. Bạn có cái nào không?". Sicong hiện có gần 13 triệu người theo dõi trên Weibo.

Chú chó được đeo 2 chiếc Apple Watch. Ảnh: Weibo

Apple Watch phiên bản vàng được bán với giá 10.000 - 17.000 USD một chiếc, tùy vào chi tiết. Khách hàng thường phải đợi 3-4 tuần mới nhận được sản phẩm.

Tại Trung Quốc, lương trung bình của nhân viên văn phòng ở các thành phố lớn còn chưa bằng một chiếc Apple Watch. Vì vậy, hành động của Wang Sicong đã khiến nhiều người không hài lòng. Một số cơ quan truyền thông gọi Sicong là kẻ "giàu có và nông nổi". Còn người dùng than thở trên mạng xã hội rằng "Mình sống còn chẳng bằng một chú chó".

Wang Sicong là con trai duy nhất của tỷ phú Wang Jianlin

Dù vậy, những người đã quen với lối sống của Sicong đều không ngạc nhiên với hành động này. Theo People Daily, đầu tháng này, chú chó còn được chủ nhân mua tặng một chiếc túi xách Fendi hồng. Và dĩ nhiên, Sicong cũng chụp lại để khoe khoang trên mạng xã hội.

Ngân sách tiêu nhiều hơn bởi vì hụt thu ít hơn dự kiến

Quốc hội đang cân nhắc, thảo luận trước khi phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước 2013 vào ngày 10/6 tới.

Thu ngân sách dự kiến hụt 47.000 tỷ đồng so với dự toán, nhưng thực tế chỉ hụt 21.000 tỷ đồng. Phần chênh lệch 26.000 tỷ đồng đã được dùng để chi thêm cho các nhiệm vụ cấp bách.

 Một nội dung đáng quan tâm trong tờ trình của Chính phủ là bội chi vượt 41.000 tỷ đồng so với mức đã được Quốc hội phê duyệt cho năm 2013. Bên hành lang Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Tài chính Ngân sách Phùng Quốc Hiển lý giải với VnExpresskhoản lạm chi này.

- Với tư cách cơ quan thẩm tra, ông đánh giá thế nào về con số bội chi vượt 41.000 tỷ đồng so với mức cho phép của Quốc hội năm 2013?

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính & Ngân sách - Phùng Quốc Hiển. Ảnh: N.H

- Theo nghị quyết Quốc hội, bội chi ngân sách 2013 chỉ là 5,3%. Trong khi đó, Chính phủ đề nghị quyết toán mức 6,6%. Ban đầu Chính phủ dự kiến hụt thu lên đến 47.000 tỷ đồng nhưng cuối cùng chỉ hụt có 21.000 tỷ. Phần lớn bội chi được lấy từ số 26.000 tỷ đồng giảm hụt thu. Số bội chi tăng thêm này được chi cho các nhiệm vụ cấp bách như như đóng tàu kiểm ngư, tàu cảnh sát biển, cho ngư dân vay...

Xem thêm: Hơn 600 đơn đăng ký đóng tàu cá, 31 người được vay

- Bội chi cao hơn dự toán, vậy mà nhiều khoản mục quan trọng đã được duyệt chi nhưng thực tế lại chi không hết. Tại sao vậy thưa ông?

- Trong dự toán chi hằng năm, các khoản cho giáo dục chiếm 20%, khoa học công nghệ 2%, y tế thì cao hơn. Quốc hội rất quan tâm tới 3 ngành này. Nhưng thực tế là nhiều khoản chi lại không đạt dự toán, đồng tiền không phát huy hiệu quả. Đây là điều đáng tiếc, bởi nguồn lực đã bị lãng phí, làm cho các ngành này không phát triển nhanh hơn.

Tuy nhiên, cũng cần nói thêm là dự toán nhiều khi chưa phù hợp với thực tiễn. Ở các nước, ngân sách họ chi cho các khoản mục thực tế diễn ra, trong khi Việt Nam lại ấn định một khoản cứng trước.

- Vậy phải làm sao để giải quyết nghịch lý này?

- Để khắc phục, chúng tôi nghĩ nên đưa ra dự toán trung hạn. Ví dụ giáo dục vẫn có thể ở mức 20% nhưng là trong 5 năm. Từ đó, có năm chỉ đạt 15-16% song bù lại, những năm khác có thể lên đến 25%. Với thực tế của Việt Nam hiện nay, nhiều chuyên gia hay ví von rằng miếng bánh ngân sách bị chia tỷ lệ bởi những chiếc kẹp sắt. 

Ví dụ như khoa học công nghệ, nhiều năm liền vẫn không hoàn thành chi. Với cách thức hiện tại, chắc chắn nhiều năm tới vẫn không hoàn thành. Thay vào đó, Chính phủ cần đặt hàng, các tổ chức khoa học công nghệ sẽ đấu thầu, để sản phẩm có hiệu quả, tránh nhiều đề tài dù đạt điểm cao nhưng lại đưa vào tủ chứ không được ứng dụng.

Cần đổi mới cơ chế quản lý tài chính là phân bổ theo kết quả đầu ra. Nhà nước chỉ ứng trước cho anh một phần, đến khi nghiệm thu thấy có hiệu quả tôi mới trả hết. Tuy nhiên, việc này cũng phải từng bước, áp dụng trước hết cho khoa học, sau đó là giáo dục, y tế.

- Cách làm này sẽ tác động như thế nào đến quyết toán ngân sách, vốn được các đại biểu kêu ca là "quyết cái đã rồi"?

- Đúng là cũng có những cái là sự đã rồi nhưng không phải tất cả. Vì có kiểm toán, nếu phát hiện sai trái, nhiều khoản chi sẽ được thu hồi. Tất nhiên, cũng không phải khoản chi sai nào cũng loại được ngay nhờ kiểm toán, song khi kiểm tra lại, nếu thấy vẫn sai thì cơ quan giám sát có thể yêu cầu xuất toán.

-  Gần đây Chính phủ có yêu cầu xem xét khả năng dùng quỹ dự trữ ngoại hối cho ngân sách vay. Quan điểm của ông với vấn đề này ra sao?

- Chính phủ mới yêu cầu thảo luận thôi, chứ một khi thành đề xuất thì phải trình ra Quốc hội. Cá nhân tôi thấy nếu đi vay được các nguồn khác thì tốt hơn. Dù đã có một số nước vay quỹ này nhưng trong tình trạng cấp bách. Dự trữ ngoại hối của Việt Nam không nhiều, nên cân nhắc vay trong dân, vay nước ngoài trước khi tính chuyện vay ngoại hối.

- Ông nghĩ sao về ý kiến cho rằng phương án này xuất phát từ việc phát hành trái phiếu Chính phủ khó khăn, nhất là trái phiếu ngắn hạn?

- Phát hành trái phiếu là đi vay. Tất nhiên bây giờ đi vay sẽ khó khăn hơn, nhưng vay khó thì chi mới chặt được. Đây là một chủ trương lớn của Quốc hội. Việt Nam đang cơ cấu lại nguồn lực, vốn vay cần có lãi thấp hơn, thời hạn dài. Đi vay ngắn hạn mà đầu tư cho dài hạn như xây dựng cơ bản thì áp lực trả nợ sẽ tăng nhanh. Chúng ta đã có bài học, như Hy Lạp, Ireland là nhãn tiền. 

ANZ: Kinh tế Việt Nam hấp dẫn nhất ở Đông Nam Á

Theo báo cáo mới công bố ngày 27/5, Ngân hàng ANZ cho biết chỉ số niềm tin tiêu dùng Việt Nam duy trì mức 140,2 điểm trong tháng 5, cao hơn mức trung bình dài hạn là 135,2 điểm. 

Ngân hàng này nhận định nền kinh tế đã chạm đáy và đà phục hồi sẽ tiếp diễn trong giai đoạn 2015-2016.

Đa số người dân dự đoán kinh tế Việt Nam khả quan hơn trong 1-5 năm, dẫn tới quyết định mua sắm các vật dụng chính trong gia đình.

Ông Glenn Maguire - Kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của ANZ cho hay với sự phục hồi kinh tế vững chắc hơn, chỉ số niềm tin người tiêu dùng Việt Nam đang duy trì ở mức ổn định. "Nền kinh tế Việt Nam hiện đã chạm đáy và dự đoán sự phục hồi sẽ tiếp diễn trong giai đoạn 2015 và 2016", ông nói.

ANZ cho rằng Việt Nam đang ngày càng nổi lên thành nền kinh tế hấp dẫn nhất  Đông Nam Á.

Kinh tế vĩ mô sáng sủa, đi kèm với sản xuất công nghiệp và sản lượng đầu ra bền vững hơn cũng khiến thu nhập và việc làm cải thiện trong những quý tiếp theo, thúc đẩy các hộ gia đình tin hơn để chi tiêu, khôi phục nhu cầu nội địa. Dù cảnh báo sự khởi sắc này sẽ có độ trễ nhất định bởi tỷ lệ tiết kiệm ở Đông Nam Á cao, nhưng theo ông Maguire, nền kinh tế Việt Nam đang bước vào giai đoạn khả quan và cả chỉ số niềm tin người tiêu dùng lẫn chi tiêu sẽ đóng vai trò chính trong việc đảm bảo cho nền kinh tế giữ nguyên trạng thái ở trung hạn.

"Việt Nam đang ngày càng nổi bật lên trở thành nền kinh tế hấp dẫn nhất Đông Nam Á", vị này nhận định.

Báo cáo mới công bố của Tổng cục Thống kê cho thấy 5 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 9,2% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn nhiều mức tăng cùng kỳ hai năm gần đây (2013 là 4,9%; 2014 là 5,7%). Riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo, chỉ số tiêu thụ cải thiện hơn, trong khi chỉ số tồn kho tăng thấp hơn cùng thời điểm năm ngoái.

Nhu cầu trong nước cũng có những biến chuyển rõ rệt. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 5 tháng đầu năm tăng 9,1%, nếu loại trừ yếu tố giá tăng tới 8,2%, cao hơn nhiều cùng kỳ năm 2014 (tăng 6%). Báo cáo trước Quốc hội giữa tuần trước, Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhận định với đà phục hồi tăng trưởng trong quý I/2015, kinh tế vĩ mô sẽ tiếp tục ổn định và tạo điều kiện cho sự phát triển nền kinh tế trong thời gian tới.

Kết quả khảo sát của ANZ cho thấy hơn một phần ba cho rằng tình hình tài chính gia đình hiện tại tốt hơn năm trước, gấp đôi số người cho biết là xấu hơn. Số người dự đoán bi quan cũng là thấp nhất trong hơn một năm qua. Hơn một nửa trong số này cũng kỳ vọng tình hình tài chính gia đình sẽ tốt hơn trong năm tới.

Môi giới về địa ốc cũng phải thi sát hạch

Tại hội thảo lấy ý kiến về Dự thảo thông tư về việc cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản diễn ra ngày 27/5, việc đào tạo sát hạch cũng như thời hạn cấp lại chứng chỉ môi giới nhận quan tâm nhiều nhất của doanh nghiệp địa ốc.

Để được cấp chứng chỉ, môi giới bất động sản sẽ phải trải qua kỳ sát hạch thay vì gửi danh sách như trước, hay thẻ hành nghề sẽ có thời hạn để cấp lại... là một trong những điểm mới được đề cập tại thông tư hướng dẫn Luật kinh doanh bất động sản.

Theo Bộ Xây dựng, hiện cả nước có 26.000 người môi giới được cấp chứng chỉ hành nghề với khoảng 1.000 sàn giao dịch đang hoạt động. Song, chất lượng đội ngũ nhân viên môi giới, định giá bất động sản vẫn chưa đáp ứng yêu cầu của thị trường.

Các nhân viên môi giới hiện nay chỉ đứng giữa dắt mối cho người mua người bán gặp nhau để lấy tiền hoa hồng, chưa đưa ra những tư vấn khuyến cáo về pháp lý, tài chính cho khách hàng. Một trong những nguyên nhân là do chưa có một tổ chức nghề quy mô, chuyên nghiệp, khiến việc đào tạo môi giới, định giá bất động sản chỉ đào tạo theo phong trào thời gian qua.

Theo các sàn giao dịch, cần có mã thẻ riêng cho mỗi nhà môi giới để quản lý hoạt động sát sao hơn. Ảnh: Vũ Lê

Khi Luật kinh doanh bất động sản có hiệu lực từ 1/7 tới đây, khác với quy định hiện hành, sau 5 năm, chứng chỉ của môi giới sẽ được cấp lại thông qua kỳ sát hạch hoặc thi. Ngoài ra, để được cấp chứng chỉ thì những người môi giới đều phải qua kỳ thi chứ không chỉ tốt nghiệp tại các khóa đào tạo đơn thuần.

Góp ý nội dung dự thảo, ông Nguyễn Văn Đính- Tổng thư ký Hội môi giới bất động sản Việt Nam - đơn vị vừa được thành lập cho biết theo quy định, việc sát hạch sẽ do Bộ Xây dựng thực hiện tại Hà Nội và TP HCM. Song, vị này cho rằng sẽ gây khó khăn trong việc tổ chức trên diện rộng, thậm chí khó phủ kín số lượng nhà môi giới tại các địa phương - nơi mà hoạt động này đang khá phát triển. Theo đó, nên có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý với hiệp hội ngành nghề sẽ giúp việc tổ chức sát hạch chặt chẽ và hiệu quả hơn.

Ngoài ra, theo lãnh đạo Hội môi giới, cơ quan quản lý còn chưa đề cập đến đối tượng hoạt động độc lập. "Đây là thành phần có số lượng khá lớn nhưng chất lượng hoạt động hiện nay rất đáng bàn, thậm chí, không ít người tiếp tay cho chủ đầu tư bán sản phẩm kém chất lượng khiến thị trường hỗn loạn", ông nói. Do vậy, theo ông cần đưa đối tượng này vào quy định để sau khi cấp chứng chỉ có thể theo dõi đánh giá hoạt động của họ, tạo sự tin cậy với khách hàng.

Đồng tình quan điểm, Phó chủ tịch Cen Group - Phạm Thanh Hưng cho biết hiện  không ít nhà môi giới hoạt động độc lập nhưng lại sử dụng pháp nhân là sàn bất động sản - nơi trước đó họ đã công tác để thực hiện giao dịch, khiến các sàn không thể kiểm soát. Do vậy, vị này cho rằng cơ quan quản lý cần quy trách nhiệm cá nhân hoặc cấp mã thẻ riêng cho môi giới khi thực hiện các giao dịch. Việc môi giới hoạt động tại một sàn nào đó chỉ là thông tin tham khảo chứ không thể bắt sàn giao dịch phải chịu trách nhiệm với mọi tình huống xảy ra.

Riêng với việc luyện thi như điều kiện để cấp chứng chỉ, ông Hưng cho rằng mấu chốt nằm sự minh bạch và tin cậy khi sát hạch. Nếu làm tốt thì việc luyện thi là việc tự nguyện, chắc chắn người hoạt động môi giới luôn hiểu rằng để vượt qua đợt sát hạch nghiêm khắc thì họ cần phải đi học.

Một số doanh nghiệp thì quan tâm đến vấn đề đạo đức của môi giới, trong đó, đề xuất xây dựng bộ tài liệu chuẩn để những người đang và sẽ muốn hành nghề có điều kiện tham khảo nghiên cứu. Ngoài ra, một trong những yêu cầu căn bản trước khi cấp chứng chỉ hành nghề là cá nhân người môi giới phải có thời gian thực hành, trải nghiệm công việc trong một thời gian nhất định. Điều này sẽ khiến các môi giới trở nên chuyên nghiệp và hoạt động hiệu quả hơn. 

Giá tiêu dùng ở TP HCM đồng loạt tăng theo xăng

Sau khi giá xăng RON 92 tăng 1.200 đồng lên 20.430 đồng một lít vào tuần trước, cao nhất trong 6 tháng qua thì giá thực phẩm tại các chợ lẻ cũng bắt đầu điều chỉnh.

Trong khi giá rau xanh, hải sản ở các chợ lẻ TP HCM nhanh chóng tăng theo xăng, thì tại chợ Hà Nội, giá thực phẩm đứng yên thậm chí còn giảm.

 Khảo sát của VnExpress tại một số chợ TP HCM cho thấy, rau xanh có dấu hiệu tăng giá mạnh nhất, tiếp đến là thủy hải sản, riêng thịt gia súc, gia cầm vẫn đứng yên.

Tại chợ Văn Thánh, Thị Nghè (Bình Thạnh), Thái Bình (quận 1)… súp lơ xanh đắt thêm 5.000 đồng lên 40.000 đồng một kg, bầu bí trước đây 10.000 một kg thì nay 12.000 đồng. Rau cải xanh tăng từ 15.000 đến 20.000 đồng một kg. Mướp đắng cũng lên 20.000 đồng thay vì 15.000 đồng một kg như tháng trước. Cà rốt, khoai tây Đà Lạt đắt thêm 3.000 đồng lên 25.000 đồng một kg, còn hàng Trung Quốc có giá 20.000 đồng. Dưa leo trước đây 10.000 đồng thì nay tăng gấp đôi lên 20.000 đồng một kg, số lượng rất hạn chế.

Đối với thủy hải sản như tôm, cá cũng tăng thêm 5.000-20.000 đồng một kg. Nếu tuần trước cá thu có giá 200.000 đồng một kg thì nay 220.000 đồng. Tôm bạc 140.000 đồng lên 150.000 đồng. Cá điêu hồng đắt thêm 5.000 đồng lên 50.000 đồng một kg. Trứng gia cầm cũng thêm 2.000 đồng lên 25.000 đồng một chục trứng gà và 35.000 đồng với trứng vịt. Riêng các loại thịt bò, gà và heo đứng giá.

Chị Hoa, tiểu thương tại chợ Văn Thánh cho biết, giá rau tăng một phần là do giá xăng tác động lên chi phí vận chuyển. Cộng với thời điểm gần đây một số loại rau bước vào cuối vụ nên số lượng hạn chế.

“Hai lần xăng tăng liên tiếp nhau làm cho chi phí vận chuyển lên rất nhanh. Nếu trước đây đổ đầy bình xăng xe máy đi được một tuần 6 buổi thì nay tiết kiệm lắm cũng chỉ khoảng 4 buổi. Trong khi đó, sức mua không mấy khả quan mà để lâu rau dễ hỏng nên buộc phải tăng giá để bù đắp chi phí”, chị Hoa nói.

Rau xanh ở các chợ TP HCM đồng loạt tăng giá theo xăng. Ảnh: Hồng Châu.

Còn chị Trang tiểu thương tại chợ Bà Chiểu cho biết, dù vận chuyển số lượng hàng không nhiều nhưng nếu trước đây một lần vận chuyển tốn khoảng 150.000 đồng thì nay chị phải trả 220.000 đồng. Như vậy, nếu không tăng giá rau thì khó tránh khỏi lỗ.

Trái ngược với TP HCM, tại một số chợ Hà Nội chỉ có mặt hàng thủy hải sản tăng giá nhẹ từ đầu tuần, còn rau xanh, thịt vẫn ổn định.

Ngay từ sáng sớm, tại chợ Đại Mỗ (Nam Từ Liêm), các quầy thực phẩm tươi sống và rau xanh đã tập trung nhiều người mua. Theo các chủ hàng, rau xanh vẫn giữ giá từ tuần trước đến nay, thậm chí một số đã giảm 500-1.000 đồng so với đầu tháng.

“Đang chính mùa thu hoạch, đặc biệt là rau muống, mồng tơi, dền… nên nguồn cung lớn. Dù nhu cầu tiêu thụ rau xanh thời điểm này rất lớn, nhưng so với trước giá một số loại vẫn giảm nhẹ”, chị Thanh chủ sạp rau cho biết.

Là đầu mối cung cấp rau cho chợ Dịch Vọng và một số khu vực Cầu Giấy, anh Hùng (Trạm Trôi, Hoài Đức) thừa nhận giá cước vận chuyển đã tăng đáng kể do giá xăng, song gần như điều này không ảnh hưởng đến giá bán lẻ các loại rau xanh hiện nay. Chỉ một số củ quả, rau thơm như hành hoa, mùi ta, xà lách, húng Láng… tăng nhẹ vài trăm đồng do thời tiết nắng nóng khó chăm sóc nên có lúc  cầu lớn hơn cung.

“Tâm lý người mua đều lo giá cả tăng cao mỗi lần giá xăng, điện tăng, nhưng thực tế thì đợt này ảnh hưởng không lớn như mọi năm”, anh nói.

Theo đó, rau muống, mồng tơi, dền tại một số chợ đang có giá 2.000-3.000 đồng một bó; cà chua 12.000-13.000 đồng, chanh tươi giá 30.000, bí xanh, bí đỏ 7.000-10.000 đồng một kg; mùi ta, húng Láng 1.000-2.000 đồng một mớ…

Tại chợ Ngọc Hà (Ba Đình), Ngã Tư Sở (Đống Đa), chợ Hôm (Hai Bà Trưng)…  giá bán lẻ các loại thực phẩm cao hơn 2.000-5.000 đồng so với khu vực ven đô. Các chủ sạp hàng tại đây cho biết giá bán vẫn giữ nguyên, chỉ riêng các thủy hải sản được ghi nhận mức tăng giá cao nhất 10% do nhu cầu tiêu thụ khá lớn.

“Cua đồng tăng thêm 2.000 đồng với giá 15.000 đồng một kg; mực ống, tôm biển dao động 160.000-200.000 đồng, ngao biển 180.000 đồng, cá các loại đều tăng thêm 5.000 đồng ở mức 75.000-120.000 đồng một kg, tùy loại”, chị Hải - chủ sạp hàng hải sản chợ Ngọc Hà cho biết.

Trong khi đó, giá thịt lợn và gia cầm thậm chí còn giảm sâu so với hồi đầu tháng. Một số tiểu thương cho biết mấy ngày gần đây không dám nhập hàng nhiều vì sức mua kém. “Bình thường tôi bán 4 tạ thịt trong buổi sáng, nhưng tuần này thời tiết nắng nóng ít người ăn thịt nên bán cả ngày mới hết”, một tiểu thương tại chợ Ngã Tư Sở than thở.

Hiện giá thịt lợn tại các chợ dao động 75.000-90.000 đồng mỗi kg tùy loại; thịt bò 250.000-270.000 đồng, thịt gà ta 150.000-160.000 đồng một kg, gà công nghiệp 60.000-65.000 đồng.

Trong khi giá nông sản tại các chợ lẻ ở TP HCM tăng thì tại chợ đầu mối khá nhiều sản phẩm vẫn đứng yên, thậm chí còn thấp hơn so với cùng kỳ năm ngoái.

Cụ thể, súp lơ xanh 15.000-20.000 đồng một kg, dưa leo 11.000-15.000 đồng, cà rốt Đà Lạt 12.000-13.000 đồng, còn hàng Trung Quốc chỉ 6.000 đồng một kg. Khoai tây, xà lách, tần ô cũng chỉ dao động 9.000 -20.000 đồng. Đa phần các loại nông sản này rẻ hơn trước đó một tháng và cùng kỳ năm ngoái khoảng 5-10%.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó giám đốc chợ đầu mối nông sản Thủ Đức , nguyên nhân khiến giá nông sản tại chợ đầu mối rẻ do thời gian gần đây sức mua trên thị trường rất thấp, lại cạnh tranh gay gắt. Do đó, dù giá xăng tăng nhưng vì hàng khó bán nên người buôn hàng không dám đẩy giá lên cao.

Còn việc hàng ở chợ đầu mối giảm mà chợ lẻ lại tăng là vì giá cước vận chuyển của 2 chặng vận chuyển khác nhau.

“Giá cước mỗi chuyến từ nhà vườn đến chợ đầu mối tăng 100.000-200.000 đồng, nhưng thông thường một lần vận chuyển như vậy có sản lượng 15-20 tấn nên tiết giảm được chi phí. Còn tại các chợ lẻ, số lượng vận chuyển ít khiến giá tăng cao”, bà Hà giải thích.

Về phía doanh nghiệp, ông Văn Đức Mười, Tổng giám đốc Công ty Kỹ nghệ súc sản Vissan cũng cho biết, giá xăng tăng có tác động đến đầu vào, tuy nhiên chỉ chiếm khoảng 0,1% nên hầu như không tác động đến giá cả sản phẩm. Hiện tại thịt gia súc, gia cầm tại Vissan vẫn ổn định giá.

Ở một góc độ khác, ông Mười cho rằng, sức mua trên thị trường đang rất ảm đạm nên dù Sở Tài chính có cho điều chỉnh giá thì doanh nghiệp cũng không dám tăng, vì như vậy hàng bán ra sẽ hạn chế hơn.

Ông Trương Chí Thiện, Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt chuyên doanh trứng cho biết, công ty cũng chưa tăng giá trứng. Tuy nhiên, hiện nay sản phẩm bán tại các chợ tăng 2.000 -3.500 đồng một vỉ (10 trái) là do cung không đủ cầu. Thời gian tới, nếu tình trạng này tiếp diễn công ty sẽ xin Sở Tài chính cho phép điều chỉnh.

Chiến tranh lạnh ở trong làng smartphone châu Á

Hàn Quốc và Trung Quốc đang áp dụng các chính sách chống độc quyền, trong đó tính đến yêu cầu các công ty như Apple và Qualcomm cấp quyền sử dụng bằng sáng chế cho các đối thủ dễ dàng và rẻ hơn. 

Các Chính phủ cũng gia nhập cuộc chiến smartphone, nhằm giành lợi thế về tiền bản quyền cho các hãng sản xuất nước mình.

Việc này sẽ giúp các công ty châu Á có lợi thế hơn trước các đối thủ ngoại. Brazil và Ấn Độ cũng đang cân nhắc động thái tương tự.

Những chính sách này có khả năng thay đổi cán cân quyền lực trong ngành công nghiệp di động toàn cầu. Chúng sẽ làm yếu khả năng cạnh tranh tại Trung Quốc - thị trường điện thoại lớn nhất thế giới, và nhiều quốc gia khác, của Apple, Microsoft và Qualcomm. Đây là những tên tuổi thường xuyên nằm trong top 15 tổ chức được cấp bằng sáng chế nhiều nhất mỗi năm tại Mỹ.

"Chúng ta đang quay về thời chiến tranh lạnh với lý thuyết domino. Giới chức Trung Quốc đã nhìn thấy khả năng việc sử dụng các bằng sáng chế này có thể ảnh hưởng đến các công ty trong nước, trong đó có các doanh nghiệp quốc doanh", Bradley Lui - luật sư chống độc quyền tại Morrison & Foerster nhận xét.

Apple có thể sẽ nhận được ít tiền bản quyền hơn tại Trung Quốc. Ảnh: Tech Crunch

Giới chức châu Á cũng đang quan tâm đến cuộc chiến smartphone trị giá hàng tỷ USD của các đại gia công nghệ trên toàn cầu. Chính phủ Hàn Quốc và Trung Quốc đã nghiên cứu kỹ hơn chính sách bản quyền của mình, sau khi chứng kiến các cuộc tranh luận tại Washington về việc liệu bản quyền sẽ thúc đẩy hay kìm hãm sáng tạo.

Các chính sách mới của Hàn Quốc đã có hiệu lực từ tháng 12 năm ngoái. Trong khi đó, luật của Trung Quốc sẽ được áp dụng từ tháng 8. Brazil và Ấn Độ chỉ vừa bắt đầu soạn thảo chính sách.

Ủy ban Công bằng Thương mại hàn Quốc cho biết các chính sách của họ nhằm "cải thiện sự thống nhất" trong thực thi luật chống độc quyền và ngăn các công ty có bằng sáng chế đòi hỏi tiền bản quyền quá cao.

Đề xuất của Trung Quốc, cũng như Hàn Quốc, có 2 mục chính. Một liên quan đến bản quyền cho các công nghệ chuẩn mực của ngành, như Wi-Fi. Còn lại là yêu cầu các tính năng đặc biệt, như "trượt để mở khóa" của Apple hay phần mềm đồng bộ lịch của Microsoft phải được cấp quyền cho các hãng khác nếu được gắn mác là "thống trị" hay "cần thiết".

Dù vậy, nhiều công ty cho rằng chẳng có bằng chứng nào cho thấy các bằng sáng chế của họ đang bị sử dụng sai mục đích. Vì thế, họ không cần những điều luật này. "Hệ thống của chúng ta đã hoạt động rất nhiều năm nay. Nó được xây dựng trên cơ sở đồng thuận toàn cầu, để bảo vệ các sản phẩm có bằng sáng chế được bán trên thế giới", Kasim Alfalahi - Giám đốc Quyền sở hữu trí tuệ tại Ericsson cho biết.

Tại Mỹ, một tòa án đã phán quyết Apple không được yêu cầu Samsung gỡ bỏ các tính năng ra khỏi điện thoại. Trong khi đó, tại Trung Quốc và Nhật Bản, Chính phủ sẽ là bên yêu cầu họ phải cấp quyền sử dụng các tính năng đó cho bất kỳ hãng điện thoại nào.

Giới phân tích nhận định quan chức Trung Quốc và Hàn Quốc chỉ đang chính thức hóa các quy định đã tồn tại từ lâu tại Mỹ và châu Âu. Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc phần lớn vào cách Chính phủ áp dụng các điều luật này.

"Họ mới tham gia lĩnh vực này nên rất thận trọng. Nếu làm quá, anh có thể tự gây tổn thương cho bản thân, do làm giảm động lực sáng tạo. Việc cân bằng rất khó đấy. Giới chức Trung Quốc cũng đang vật lộn với điều đó", Jim O'Connell tại hãng luật Covington & Burling cho biết.

Tại Mỹ và châu Âu, giới chức tuyên bố nhiệm vụ của họ không phải là giải quyết các tranh chấp thương mại mà là đảm bảo sự cạnh tranh. "Chính phủ Hàn Quốc và Trung Quốc có thể có quan điểm khác tùy theo quyền lợi kinh tế của từng nước", Lui cho biết.

Qualcomm có 63% lợi nhuận từ bằng sáng chế năm ngoái. Tuy nhiên, hãng đang bị điều tra trên 3 châu lục về hoạt động cấp quyền. Hồi tháng 2, họ đã phải nộp phạt 975 triệu USD cho Chính phủ Trung Quốc, đồng thời cho phép các hãng sản xuất nước này trả phí bản quyền thấp hơn.

Còn với Microsoft, thương vụ mua mảng thiết bị cầm tay của Nokia đã được tất cả các nước chấp thuận, trừ Hàn Quốc. Do nước này đang muốn được nhượng bộ với một số bằng sáng chế của Nokia.

Trong khi đó, tại Trung Quốc, Microsoft đã phải chấp nhận nhận tiền bản quyền ít hơn với các công nghệ chạy trên hệ điều hành Android của Google. Đây là hệ điều hành chạy trên phần lớn điện thoại thế giới, trong đó có thiết bị của hãng sản xuất Trung Quốc - ZTE.